سندروم کوتاهی اندام تحتانی به این معنا می باشد که در یک یا چند استخوان تفاوت طول وجود دارد. در جنین زمانی اندازه و طول هر دو پا با یکدیگر یکسان نمی باشد. در این مطلب از سایت دکتر غزنوی قصد داریم تا درباره این سندروم و چگونگی درمان کوتاهی اندام تحتانی صحبت کنیم.

اندام تحتانی چیست 

منظور از این بخش قسمت هایی پایینی بدن می باشد. انواع استخوان های اندام تحتانی شامل قسمت های زیر می باشد: 

استخوان لگن یا هیپ، استخوان ران، استخوان ساق پا، استخوان کشکک، استخوان پا 

اختلاف طول اندام تحتانی

کوتاهی پا

اختلاف طول پا

 اندام های تحتانی در هر فرد می تواند تا ۱ سانتی متر تفاوت رشد داشته باشد و برای این مقداری مشکلی وجود ندارد. اما اگر این اختلاف رشد به بیشتر از یک سانتی متر برسد، یعنی کودک شما به اختلاف طول دچار شده است و برای درمان آن باید به متخصص ارتوپد اطفال مراجعه کنید.

دقت داشته باشید که این اختلاف موضوعی نیست که به یکباره ظاهر شود، تفاوت طول پاها معمولا در کودکان و نوزادان تازه به دنیا آمده وجود دارد. 

زمانی که کودک شروع به راه رفتن می کند این اختلاب توسط والدین تشخیص داده می شود. تنها زمانی این عارضه در بزرگسالی ظاهر می شود که فرد بیماری خاصی داشته باشد و این اختلاف با دلیل آن باشد.

استخوان هایی که در اندام تحتانی قرار دارند استخوان های ران و درشت نی می باشند. رشد این استخوان ها در بخش انتهایی استخوان دیگری به نام صفحه رشد رخ می دهد.

علائم و نشانه های کوتاهی پا

بارز ترین نشانه سندروم اختلاف قد پا درد می باشد، در صورتی که کودک یا فرد بزرگسال در ناحیه ران یا زانوی خود درد شدید داشته باشد، لازم است که به پزشک متخصص مراجعه کند تا با انجام آزمایش های لازم علل درد مشخص شود.

از مهم ترین علائم کوتاهی پا می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درد در مفصل ران یا زانو
  • زانو درد
  • عدم تعادل در زمان راه رفتن یا ایستادن
  • محدود شدن دامنه حرکتی در قسمت های ران و زانو
  • وارد شدن فشار بسیار بر روی یک پا در زمان حرکت یا ایستادن
  • آسیب دیدن رباط های زانو به دلیل مشکلات راه رفتن
  • احساس درد در قسمت های پاشنه و کف پا

علل اختلاف طول پاها 

درمان کوتاهی اندام تحتانی

علل اختلاف طول پاها

از مهم ترین دلایل رخ دادن این اختلال می توان به موارد زیر اشاره کرد: 

بیماری های مادرزادی 

برخی از بیماری های مادرزاری میتوانند موجب اختلال در اندازه طول پاها شوند. بیماری هایی مثل: نوروفیبروماتوز، اگزوستوز و بیماری اولیر 

کوتاه شدن پا در اثر شکستگی

اگر استخوان های ران یا ساق پای شما شکسته باشد و در وضعیت نامناسبی جوش بخورد موجب کوتاه شدن پا می شود. یعنی چنانچه شما در کودکی ضربه ای به استخوان های پایتان وارد شده باشد و درمان آن را به درستی دنبال نکرده باشید، ممکن است استخوان خوب رشد نکرده باشد و کوتاه تر از استخوان پای دیگر باقی بماند.

گاهی در کودکان استخوان ران پس از شکستگی و جوش خوردن مجدد بیشتر از آنچه باید رشد میکند و در نهایت یکی از پاها بلند تر از دیگری می شود.

عفونت استخوان 

اگر کودک شما به عفونت استخوان یا النهاب مفاصل دچار باشد، ممکن است در سنین بالاتر به اختلاف طول اندام ها دچار شود.

بیماری های عصبی و عضلانی 

برخی از بیماری هاز عضلانی یا عصبی مثل فلج اطفال می تواند منجر به اختلاف طول اندام های پا شود.

روش تشخیص کوتاهی پا 

کوتاه شدن استخوان پا

روش تشخیص کوتاهی پا

سوابق

بررسی این که چه علائمی در کنار کوتاهی پا ها ایجاد شده است به متخصص کمک می کند تا بتواند تعیین کند آیا سطح ران ها باهم تطابق دارند یا خیر.

معاینه

مهم ترین مرحله برای فرایند تشخیص معاینه اصولی می باشد. متخصص با نگاه کردن به سطح استخوان های ران و ستوت فقرات می تواند تشخیص دهد که کدام یک از استخوان های شما دارای مشکل می باشد.

اشعه ایکس 

به کمک این عکس می توان به طور دقیق تشخیص داد که آیا شما به درمان کوتاهی اندام تحتانی احتیاج دارید یا نه. 

در آخر پزشک از شما می خواهد تا کمی راه بروید، در حین راه رفتن حرکات فرد به خوبی بررسی می شود. عموما اکثر افراد سعی میکنند با خم کردن زانو با راه رفتن روی نوک انگشتان پا این اختلاف طول را جبران کنند.

روش های اندازه گیری طول واقعی اندام تحتانی 

بهترین روشی که برای اندازه گیری طول پاها وجود دارد استفاده از عکس رادیولوژی می باشد اما چنانچه شما نباید زیر اشعه ایکس قرار بگیرید بهتر است به سراغ روش های سنتی بروید.

این روش ها شامل لیفت زیر پاشنه و متر پارچه ای می باشد. اما باید دقت داشته باشید حتما باید اندازه گیری توسط پزشک متخصص انجام شود، زیرا احتمال خطا بسیار وجود دارد.

درمان کوتاهی اندام تحتانی با روش های غیر جراحی 

روش های غیر جراحی مناسب کسانی می باشد که اختلاف پاها کمتر از ۲ سانت می باشد، در این افراد بدفرمی اندام تحتانی خیلی به چشم نمی آید و می توانند از روش های غیر جراحی استفاده کنند. 

دلیل این موضوع این است که ریسک جراحی بالا می باشد، درمان کوتاهی پا مادرزادی شامل:

استفاده از کفش طبی

در ویدیو بالا توسط دکتر غزنوی متخصص ارتوپد اطفال در خصوص کاربرد این کفش ها به خوبی صحبت شده است. کفی کفش به کودکان کمک می کند تا برای راه رفتن، دویدن دچار مشکل نشوند. علاوه بر آن در نمای ظاهری این اختلاف احساس نمی شود. 

علاوه بر آن اگر کودک احساس درد دارد، در صورتی که از کفش طبی استفاده کند میزان درد او کاهش می یابد.

تحت نظر گرفتن

زمانی که کودک هنوز به بلوغ اسکلتی نرسیده باشد، پزشک تا ان زمان کودک را زیر نطر دارد، در تمامی طول سنین رشد کودک باید به طور مرتب توسط پزشک ارزیابی شود تا در نهایت بررسی شود که آیا اختلاف طول بین دو پا ثابت است یا افزایش می یابد.

درمان کوتاهی اندام تحتانی با جراحی 

جراحی کوتاهی پا

درمان کوتاهی پا مادرزادی

جراحی عموما به دو صورت قابل انجام است، کاهش و توقف سرعت رشد اندام بلندتر، بلند تر کردن اندام کوتاه تر 

اپی فیزیودز 

این روش برای کودکانی که در سن رشد می باشند بسیار موثر است. به کمک این روش سرعت رشد یک یا دو صفحه که بلند تر هستند کاهش یا متوقف می شود.

این درمان اصولا به صورت یکی از روش های زیر انجام می شود: 

تخریب کردن صفحات رشد اندام بلندتر، اختلاف طولی که میان دو اندام قرار دارد به تدریج کاهش می یابد.

استفاده از پبج و پلاک 

بسیار مهم است که در این روش محاسبه دقیقی انجام شود، باید بررسی شود که عمل جراحی در چه سنی انجام شود تا بهتری نتیجه حاصل شود. 

این بررسی ها موجب می شود تا وقتی رشد کودک به اتمام رسید با مشکل اختلاف طول پاها مواجه نشود.

البته عموما با تمامی دقت هایی که انجام می شود این امکان وجود دارد که طول اندام عمل شده کمی بلند باقی بماند و یا حتی کوتاه تر شود. 

اگر بخواهیم به معایب این عمل اشاره کنیم باید بگوییم که چون استخوان بلند تر تراش داده می شود، یعنی طول طرف سالم کم می شود، قد فرد کمی کوتاه تر می شود.

بلند کردن اندام استخوان کوتاه شده 

روش دیگری که برای درمان کوتاهی اندام تحتانی استفاده می شود بلند کردن پاها می باشد. روش کار اینگونه است که قسمتی از استخوانی که قصد بلند کردن ان را دارند می شکنند و سپس به کمک دستگاهی به نام اکسترنال فیکساتور دو طرف استخوان شکسته شده را به آرامی از هم دور می کنند. 

این روند حدودا روزی یک میلی متر یا ماهی یک اینچ انجام می شود. به تدریج که استخوان ها از هم دور می شوند در میان آن ها یک استخوان جدید می شود.

پس از آنکه استخوان ها به اندازه کافی از هم دور شدند، دستگاه برای مدتی باقی می ماند تا غضروف ایجاد شده کاملا به استخوانی سفت و محکم تبدیل شود.

معمولا برای سه ماه طول می کشد تا هر یک سانتی متر به طول استخوان اضافه شود. پس از گذشتن این زمان دستگاه از پای بیمار خارج می شود و روند درمان کوتاهی اندام تحتانی تکمیل می شود.

البته باید در نطر داشت که کلیات این جراحی بیان شده است و جزئیات آن وابسته به سن بیمار، وضعیت سلامتی وی و عدم مصرف سیگار می باشد.

برخی از سوالاتی که ممکن است برای شما ایجاد شود:

امیدواریم که این مطلب از سایت دکتر غزنوی برای شما مفید بوده باشد و توانسته باشیم تا اینجا شما را به خوبی با درمان کوتاهی اندام تحتانی و جزئیات مربوط به آن آشنا نماییم. در آخر قصد داریم برخی از سوال هایی که ممکن است در ذهن شما وجود داشته باشد را بررسی کنیم:

چه میزان اختلاف طول پاها بر روی سلامت بدن تاثیر گذار است؟

بسیاری از پزشکان بر این باورند که حتی چند میلی متر اختلاف در طول پاها می تواند مشکلاتی اعم از: کمر درد، درد در ران و کف پا را برای فرد ایجاد کند.

آیا اختلاف طول پاها در ظاهر قابل مشاهده است؟

همیشه به این صورت نیست، با این که اختلاف قد پا بسیار واضح است، اما اگر این اختلاف کمتر از 25 میلی متر (یک اینچ) باشد، معمولا شما با مشاهده آن را احساس نمی کنید. اما این موضوع به این معنی نیست که می توانید از درمان کوتاهی اندام تحتانی بگذرید.

آیا ممکن است کوتاهی پا موجب کمر درد شود؟

کمر درد می تواند وابسته به علت های مختلف و متنوعی باشد، اما حتی اگر علت اصلی کمر درد شما اختلاف قد پاها نباشد، با این حال این عارضه بر روی درد کمر شما بی تاثیر نیست.

چرا برخی از کودکان به طور مادرزادی به کوتاهی پا دچار هستند؟

این عارضه به صورت مادرزادی چندان شایع نیست، اما موضوعات زیر می تواند بر روی رخ دادن آن تاثیرگذار باشد:

  • کلاب فوت یا کجی پا
  • شکل نگرفتن مفصل ران پا به درستی
  • عضلات و رباط های قسمت پایین پا به طور غیر طبیعی شکل گرفته اند

درمان پا چنبری یا کلاب فوت

درمان لنگش پا

درمان در رفتگی مادر زادی لگن

علیرضا غزنوی

دکتر

متخصص ارتوپدی (جراح استخوان و مفاصل) فلوشیپ ارتوپدی کودکان 

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.