پا کمانی، زانو پرانتزی یا ژنووارم عارضه ای است که در آن زانو دچار انحراف می شود، اگر شما به شخصی که دارای این عارضه می باشد نگاه کنید متوجه می شوید که پاهای فرد در کنار هم قرار دارند اما زانو های آنها از هم فاصله دارد. خوشبختانه روش های متنوعی برای درمان زانو پرانتزی وجود دارد که شما می توانید با توجه به وضعیت بدنی خود یکی از آن ها را انتخاب کنید.

داشتن زانو پرانتزی در کودکان زمانی که به تازگی دنبا آمده اند طبیعی است، اما اصولا باید به مروز زمان و زمانی که شروع به راه رفتن می کند بهبود پیدا کند، متاسفانه در برخی مواقع این عارضه با راه افتادن کودک اصلاح نمی شود و تا زمان بزرگسالی باقی می ماند.

در این مطلب از سایت دکتر علیرضا غزنوی ما قصد داریم تا در خصوص روش های درمان زانو پرانتزی در کودکان، و این که درمان پای پرانتزی چقدر طول میکشد صحبت کنیم؛ بنابراین اگر متوجه شده اید کودک شما به این عارضه دچار شده است حتما تا انتها این مطلب همراه ما باشید.

دلایل بروز این عارضه در کودکان چیست؟

زانو پرانتزی در کودک

علت بروز زانو پرانتزی

در ابتدا احتمالا اولین سوالی که برای والدین ایجاد می شود این است که چرا کودک من دارای زانو پرانتزی است؟ این علت ها به شرح زیر می باشد:

تنگ بودن فضای درون رحم

همان طور که اشاره کردیم طبیعی است که کودک در زمان به دنیا آمدن دارای زانو پرانتزی باشد، اما در برخی این عارضه ادامه پیدا می کند، یکی از دلایل تنگ بودن فضای رحم است؛ در این حالت زمانی که جنین در شکم مادر قرار دارد فشار هایی به او وارد می شود و پای او نمی تواند صاف شود؛ در نتیجه این عارضه در کودک ایجاد می شود. برای درمان این موضوع لازم است که شما نزد متخصص ارتوپد اطفال مراجعه کنید.

نرمی استخوان

دومین دلیل این عارضه مربوط به نرمی استخوان است، به نرمی استخوان در کودکان راشیتیسم گفته می شود که دلیل آن هم کملود شدید و طولانی مدت ویتامین دی است.

البته در موارد بسیار نادری مشکلات ژنتیکی هم می تواند سبب بروز نرمی استخوان شود، اما واضح ترین دلیل آن کمبود ویتامین دی است. بنابراین والدین همواره باید دقت داشته باشید تا به بدن کودک به اندازه کافی کلسیم، فسفر و ویتامین دی وارد شود.

آسیب دیدن صفحه رشد استخوان در کودک

یکی دیگر از دلایل مهم در بروز این عارضه آسیب دیدن صفحات رشد استخوان ها می باشد، در صورت آسیب دیدن این استخوان ها مشکلات بسیار جدی برای کودک ایجاد می شود. البته در صورتی که شما به موقع برای درمان اقدام کنید خطری وجود ندارد، اما مهم است که به موقع این کار را انجام دهید.

بیماری بلانت

این بیماری جزو عارضه های مشکل ساز در کودکان می باشد که تاثیرات منفی بر روی استخوان های زانو می گذارد. به سبب بروز این بیماری صفحات رشد زانو روند کندی را طی خواهند کرد و این موضوع سبب می شود استخوان ها به درستی شکل نگیرند.

در این شرایط، صفحه رشدی که در نزدیکی بخش خارجی زانو قرار گرفته است به طور طبیعی به رشد خود ادامه می‌‌دهد که در نهایت کودک در یک یا هر دو پای خود دچار پای پرانتزی خواهد شد.

علائم زانو پرانتزی چیست؟

در ویدیو بالا توسط دکتر علیرضا غزنوی متخصص ارتوپد اطفال همه چیز در خصوص زانو پرانتزی توضیح داده شده است و توصیه می کنیم حتما ویدیو را تماشا کنید. با توجه به اینکه این عارضه مربوط به بیماری های خارجی می باشد، بنابراین در نمای ظاهر به خوبی قابل تشخیص است و اولین علائم آن ظاهر پاهای کودک می باشد. اگر کودک شما دارای زانو پرانتزی باشد زمانی که در حالت ایستاده قرار میگیرد، مچ پاها در نزدیکی هم قرار دارد اما زانو ها از هم فاصله دارند.

خوشبختانه زانو پرانتزی هیچ دردی برای کودک نخواهد داشت، تنها مشکلاتی که به دنبال دارد اذیت شدن کودک در زمان راه رفتن یا دویدن خواهد بود. بنابراین بسیار مهم است که اگر کودک شما بیشتر از دو سال سن دارد و همچنان در ظاهر پاهای او کمانی به نظر می رسد برای درمان زانو پرانتزی اقدامات لازم را انجام دهید.

دگیر علائم این عارضه که می تواند برای تشخیص بهتر به شما کمک کند شامل:

  • باقی ماندن پای پرانتزی تا سن 3 سالگی
  • کم شدن دامنه حرکتی و گشاد راه رفتن کودکی که به تازگی شروع به راه رفتن می کند
  • دور بودن زانو ها از یگدیگر در زمان نزدیکی مچ و کف پا
  • خم بودن یکسان زانو و حالت پرانتزی گرفتن پاها نسبت به یکدیگر

والدین توجه داشته باشند که شما در صورت مشاهده کوچکترین علائم در نمای ظاهری پای کودک، سریع تر برای درمان اقدام کنید، زیرا زمانی که کودک در سنین پایین تری قرار دارد استخوان ها نرم تر می باشد و بهتر می توان برای درمان زانو پرانتزی اقدام کرد.

درمان زانو پرانتزی در کودک چگونه است؟

درمان پای پرانتزی در کودکان

درمان زانو پرانتزی در کودکان

اگر زانو پرانتزی در کودکان تا قبل از 4 سالگی تشخیص داده شود، می توان از روش های درمان غیر جراحی استفاده کرد؛ این روش ها شامل:

استفاده ارتوز های سفارشی زانو، مچ و کف پا

به جهت اصلاح شکل ظاهری زانو، از یک سری بریس ها استفاده می شود، شما باید این بریس ها را متناسب با سن و وضعیت پاهای کودک سفارش دهید، استفاده از بریس برای کودکان زیر 4 سال زمانی که استخوان های آن ها رشد نکرده است بسیار مفید می باشد.

ویتامین دی و رژیم غذایی سرشار از کلسیم و فسفر

همان طور که در بالا اشاره کردیم یکی از دلایل بروز زانو پرانتزی در کودکان مربوط به کمبود ویتامین دی است، اگر برای کودک شما اینگونه باشد مصرف قرص های ویتامین دی و کلسیم می تواند برای تقویت استخوان ها مفید باشد.

تمرینات کششی و قدرتی

والدین باید از حرکات کششی مخصوص روزانه به مدت 30 ثانیه برای کودک استفاده کنند؛ شما باید این حرکات را تا جایی تکرار کنید که ناراحتی برای کودک ایجاد نشود؛ البته لازم است در نظر داشته باشید که حرکات اصلاحی تنها زمانی نتیجه بخش می باشد که میزان زانو پرانتزی در کودک بسیار خفیف باشد.

جراحی برای درمان زانو پرانتزی

اگر کودک شما به سنی بیشتر از 4 سال رسیده باشد، برای درمان زانو پرانتزی جراحی توصیه می شود. در صورت انجام جراحی این عارضه در 98 درصد مواقع به طور کامل درمان می شود. جراحی عموما در یکی از دو حالت زیر انجام می شود:

رشد هدایت شده

رایج ترین جراحی برای درمان زانو پرانتزی این گزینه می باشد. در طی این روش با استفاده از یک صفحه فلزی کوچک رشد استخوان در قسمت سالم بخش فوقانی استخوان ساق پا متوقف می شود. در طی این روش با رشد کودک، پاها نیز صاف می شود و در نتیجه صفحه فلزی برداشته می باشد تا رشد ادامه پیدا کند.

برش استخوان درشت نی

در این روش استخوان ساق پا از قسمت های زیر زانو برش داده می شود و برای اصلاح وضعیت پاها شکل داده می شود. تغییر شکل در استخوان ها با پیچ و ضفحات مخصوص داخلی یا خارجی انجام پذیر است. در برخی از موارد به جهت حفظ نتیجه جراحی پس از عمل باید از قالب های مخصوص استفاده کرد.

عوارض زانو پرانتزی

عکس زانو پرانتزی در کودک

عوارض زانو پرانتزی

افرادی که از زانوبند استفاده می کنند بیشتر از دیگران در سنین پایین به آرتروز مبتلا می شوند و این امر به ویژه در مواردی که آرتروز منشأ خانوادگی دارد صادق است. در این حالت قرار گرفتن پا باعث فشار غیرطبیعی بر روی مفاصل زانو و مچ پا می شود و در نهایت می تواند منجر به التهاب این مفاصل شود.

این شرایط می تواند غضروف و بافت های اطراف را از بین ببرد و راه رفتن را برای فرد دشوار کند.

علاوه بر آرتروز، افراد مبتلا به زانوپرانتزی درد و التهاب مزمن در مچ پا، زانو و لگن را تجربه می‌کنند و این شرایط می‌تواند بر وضعیت بدن و الگوی راه رفتن بیمار تأثیر بگذارد. علاوه بر این، چنین افرادی ممکن است از ظاهر خود دچار ناراحتی های روانی شوند و آسیب ببینند.

زمان مراجعه به پزشک

در بیشتر موارد، کودک شما کاملا طبیعی است و مشکل زان پرانتزی او پس از مدت کوتاهی خود به خود برطرف می شود. با این حال، اگر در این مورد نگران هستید، باید کودک خود را به پزشک نشان دهید و اجازه دهید او راه رفتن نوزاد را بررسی کند، اگر این موضوع نگران کننده و وخیم باشد پزشک به شما خواهد گفت. در این صورت می توان به نکات زیر توجه کرد:

  • اکثر کودکان تا سه سالگی با مشکل زانو پرانتزی رشد می کنند. در صورتی که کودک در این سن همچنان دچار این مشکل است، مراجعه به پزشک در این زمینه ضروری است.
  • اگر مشکل فقط یک طرف بدن را تحت تأثیر قرار می دهد یا به مرور زمان بدتر می شود مراجعه به پزشک در مطب پزشک برای بررسی مشکل مهم است.

مواردی که شما را اجبار میکند تا به پزشک مراجعه کنید:

  • تشدید مشکل زانو پرانتزی و رفع نشدن به مدت 2 سال
  • پرانتزی بودن یک پای کودک بیشتر از پای دیگر
  • مشکلات راه رفتن و مشکلات مربوط به صاف ایستادن، کوتاه بودن قد کوتاه نسبت به سن کودک

درمان پای پرانتزی چثدر طول میکشد؟

این موضوع در کودکام مختلف متفاوت است، مهم ترین عاملی که در خصوص سرعت درمان وجود دارد سن می باشد؛ هرچه قدر سن کودک کمتر می باشد سریع تر نتیجه درمان حاصل می شود، زیرا استخوان ها بدن نرم تر می باشد و قدرت انعطاف پذیری بیشتری دارند.

اما در خصوص جراحی این طور نیست؛ عموما پس از جراحی نتیجه مناسب ظاهر می شود و تنها باید برای مدتی پس از عمل برخی از کارهای مراقبتی لازم را انجام دهید.

امیدواریم که این مقاله برای شما مفید بوده باشد و توانسته باشیم شما را به خوبی با درمان زانو پرانتزی آشنا نماییم.

درمان پا چنبری یا کلاب فوت

درمان لنگش پا

درمان در رفتگی مادر زادی لگن

علیرضا غزنوی

دکتر

متخصص ارتوپدی (جراح استخوان و مفاصل) فلوشیپ ارتوپدی کودکان