پا یا زانو ضربدری عارضه ای می باشد که در آن پای کودک در حالت ایستاده یکدیگر را لمس می کنند اما قوزک پاها به هم نمی رسند. در این حالت مچ پاها کاملا از هم دور می باشند و در نهایت سبب خم شدگی بیرونی زانو می شود. بسیار مهم است که برای درمان زانو ضربدری به موقع اقدام شود زیرا در صورت درمان نشدن تا سنین بالاتر همراه کودک خواهد بود.

عموما این عارضه در کودکان و نوجوان بیشتر رخ می دهد اما در صورتی که درمان نشود به بزرگسالی هم کشیده می شود. در این مطلب از سایت دکتر علیرضا غزنوی ما قصد داریم تا در خصوص زانو ضربدری در کودکان، علت، علائم و روش های درمان صحبت کنیم؛ بنابراین اگر کودک شما به این بیماری دچار است توصیه می کنیم حتما تا انتها مطلب همراه ما باشید.

زانوی ضربدری در کودکان

اگر می خواهید به طور دقیق با زانو ضربدری و جزئیات آن آشنا شوید توصیه می کنیک در ابتدا حتما ویدیو بالا از دکتر غزنوی متخصص ارتوپد اطفال را تماشا کنید.

زمانی که یک کودک متولد می شود، سیستم عضلانی بدن هنوز کامل نشده است و ضعیف می باشد، این حالت را شما زمانی متوجه می شوید که کودک در حالت ایستاده، دارای شکل درستی نمی باشد، یعنی پاهای او دارای قوس است. (مچ پاها یکدیگر را لمس می کنند اما زانو ها از هم جدا هستند)

برخی از والدین در این مرحله نگران می شوند و تصور می کنند که کودک به زانو ضربدری دچار شده است، اما دقت کنید که در سن پایین این حالت طبیعی می باشد و تا زمانی که کودک دارای 2 سال است همچنان ادامه دارد.

به تدریج با رشد کودک سیستم اسکلتی عضلانی قوی تر می شود، اما هنوز به اندازه ای نرسیده است که بتواند وزن کودک را تحمل کند و در زمان راه رفتن پاها کاملا صاف باشند. بنابراین بازهم اگر کودک شما بین سن 2 تا 4 سالگی قرار دارد و زانو ضربدری دارد بازهم جای نگرانی نیست، زیرا این عارضه در این سن بسیار طبیعی است.

اما پس از گذشتن از 4 سالگی باید کودک به تدریج شروع به صاف ایستادن کند، ساختار بدن تقویت شده است و می تواند عضلات را محکم سرجای خود نگه دارد، بنابراین یک کودک بیشتر از 4 سال باید تواند همانند بزرگسالان صاف بایستد، البته در مواقع بسیار کمی رشد برخی از کودکان کند تر از سایر همسنان می باشد. اما اگر غیر این باشد باید نزد متخصص ارتوپد اطفال مراجعه کنید.

دلایل زانو ضربدری در کودکان

پا پرانتزی

علت ضربدری شدن پای کودک

با توجه به صحبت های بالا زمانی که کودک 7 ساله می شود باید هیچ نشانه ای از زانو ضربدری در او وجود نداشته باشد، در طول سالهای رشد، عارضه‌ی زانوهای ضربدری ممکن است خیلی چشمگیر نباشد. برخی از کودکان ممکن است کمی هم ترازی بیرونی مچ پا داشته باشند در حالی که برای برخی یکی از زانوها ممکن است ضربدری باشد، و دیگران ممکن است هنگام ایستادن صاف باقی بمانند.

علت های متفاوتی برای زانو ضربدری وجود دارد برخی از آن ها ژنتیکی می باشند و برخی دیگر وابسته به عوامل محیطی؛ در ادامه بیشتر با آن ها آشنا می شویم.

تغذیه نامناسب

در طول سال های اولیه رشد، بدون کودک در حال شکل گرفتن است، به همین دلیل بسیار مهم است که در این دوران تغذیه مناسبی وارد بدن کودک شود. بیماری هایی مثل اسکوربوت یا کمبود ویتامین سی، نرمی استخوان، استئومالاشیا و … نشان از این دارد که تغذیه کودک نامناسب می باشد و این موضوع می تواند موجب کاهش رشد استخوان ها شود.

در نهایت این بیماری ها و عدم رشد صحیح استخوان ها موجب می شود که روند رشد به درستی طی نشود و شکلی بد در استخوان ها ایجاد شود که در این جا منطور همان زانو ضربدری است.

عفونت ها

داشتن عفونت هایی مثل کورک استخوانی در کودکان طبیعی است، اما اگر این عفونت به درستی درمان نشود و درمان آن ناقص بماند موجب آسیب دیدن استخوان ها می شود و در نهایت بد شکلی در زانو را به دنبال دارد.

آسیب

کودک زمانی که در سن پایین قرار دارد مدام در حال بازی و شیطنت است، طبیعی است که در این میان آسیبی به بدن او وارد شود و بسیار هم شایع می باشد، اصولا این آسیب ها چندان جدی نمی باشد و بسیار زود درمان می شود.

اما اگر آسیب شدید به استخوان ها وارد شود و کودک در طول دوران رشد باشد، سبب می شود که استخوان ساق پا که مسئول رشد مناسب اندام های تحتانی است دچار مشکل شود و این امر موجب زانو ضربدری می شود.

مشکلات ژنتیکی

در برخی از مواقع زانو ضربدری مربوط به مشکلات ژنتیکی می باشند، این مشکلات ارتباطی به کودک ندارد و از هنگام به دنیا آمدن به این عارضه دچار است؛ معمولا نمی توان این مشکلات و ناهنجاری ها را قبل از به دنیا آمدن کودک تشخیص داد.

نرمی استخوان

در بیشتر موارد نرمی استخوان موجب آسیب دیدن استخوان ها و بروز زانو ضربدری در کودکان در حال رشد می شود.

آرتروز

هر دو عارضه ‌ی ورم مفاصل و استخوان ‌ها و رماتیسم مفاصل به عنوان مسبب ایجاد پای ضربدری در بزرگسالان شناخته شده اند.

علائم پای ضربدری

پای ضربدری

علائم پای ضربدری

با توجه به اینکه زانو ضبربدری جزو عارضه های خارجی می باشد، به همین بسیار قابل مشاهده است و در ظاهر شما می توانید آن را تشخیص دهید. این موضوع شامل تمامی افراد می شود حتی کسانی که دچار پای ضربدری خفیف هستند؛ برخی از رایج ترین نشانه های این عارضه به شرح زیر است:

  • زانوی ضربدری با زاویه‌ی بیش از ۱۵ درجه
  • زانو به شدت به سمت داخل می‌چرخد.
  • زانوها دائما به یکدیگر می‌مالند و یکدیگر را لمس می‌کنند، اما مچ پاها نه.
  • راه رفتن غیر عادی
  • فاصله بین مچ پا هنگام صاف ایستادن بیشتر از ۳ اینچ (۸ سانتیمتر) است.
  • درد در زانو
  • مشکل در راه رفتن
  • زاویه نابرابر زانو
  • پاهای خیلی جدا از هم
  • زانوهایی که یکدیگر را لمس می‌کنند.
  • پاهای خم شده به سمت داخل
  • علائم آرتروز

درمان زانو ضربدری چیست؟

درمان پای پرانتزی

درمان زانو ضربدری کودک

این بیماری را در کودکان در سال های اولیه زندگی نمی توان به خوبی درمان کرد، زیرا در مراحل اولیه رشد تمام بچه ها به زانو ضربردی دچار هستند و همان طور که اشاره کردیم به مروز زمان خود به خود بهتر می شود. بنابراین برای کودکان از سنین 6 سالگی به بعد می توان نسبت به درمان اقدام انجام داد.

در خصوص روش درمانی در ابتدا باید تشخیص داد که علت این عارضه چه می باشد، پس از تشخیص و انجام آزمایش های مربوطه یکی از روش های زیر برای درمان انتخاب می شود.

درمان زانو ضربدری با دارو و مکمل

در صورتی که این بیماری به صورت ژنتیکی باشد و به مروز زمان بهتر نشود، در مراحل ابتدایی برای درمان و همچنین جلوگیری از عود مجدد از دارو و مکمل های مخصوص استفاده می شود. دقت کنید که نباید سرخود اقدام به مصرف این دارو ها کنید و حتما باید زیر نظر متخصص ارتوپد خوب مصرف کنید تا از عوارض های احتمالی جلوگیری شود.

درمان زانو ضربدری با ورزش

یکی دیگر از روش های درمان زانو ضربدری که توسط بیشتر پزشکان توصیه می شود ورزش کردن است، البته در نظر داشته باشید که همیشه توصیه می شود تا ورزش را زیر نظر پزشک ارتوپد انجام دهید تا با انجام حرکات اشتباه آسیب بیشتری به استخوان ها وارد نشود.

بهتر است تمرینات کششی ساده انجام دهید، انجام این تمرینات ورزشی موجب می شود تا وزن شما در حالت تعادل باقی بماند و استقامات عضلات بیشتر شود.

اسپیلنت برای درمان زانو ضربدری

عموما برای درمان پای ضربدری در کودکان از اسپیلنت استفاده می شود، اسپلینت به صورتی طراحی شده اند که استخوان را در موقعیت درست در حین رشد قرار می دهد و در روند بهبودی این بیماری بسیار کمک کننده است.

ارتوتیک و کفی کفش مخصوص

با توجه به سن کودک پزشک توصیه می کند تا از کفی های سفارشی برای کفش کودک استفاده شود. بدین صورت در راه رفتن شخص، نحوه برخورد پاها هنگام راه رفتن و دویدن کمک می کند، این امر به ویژه برای افرادی که دارای پای ضربدری جدی هستند بسیار مفید است.

جراحی زانو

در صورتی که روش های فوق موثر واقع نشد یا رباط صلیبی شدید باشد از جراحی استفاده می شود. در افراد جوان صفحه فلزی در زانو قرار داده می شود که منجر به رشد مناسب استخوان در مسیر مستقیم می شود و پس از رشد مناسب، فلز خارج می شود. در بزرگسالان که ترمیم با هدایت رشد استخوان امکان پذیر نیست، از استئوتومی استفاده می شود. در استئوتومی استخوان هایی که به درستی رشد نکرده اند بریده می شوند و پس از ترمیم مناسب در جای خود ثابت می شوند.

نتیجه گیری

در این مطلب تلاش شد تا شما با پای ضبدری، علت، علائم و روش های درمان آشنا شوید، متوجه شدیم که کودکان تا سنین 4 سالگی به این عارضه دچار هستند و به مرور زمان بهتر می شوند، بنابراین اگر کودک شما بیشتر از این سن می باشد باید برای درمان اقدام کنید.

امیدواریم که این مقاله برای شما مفید بوده باشد.

درمان پا چنبری یا کلاب فوت

درمان لنگش پا

درمان در رفتگی مادر زادی لگن

علیرضا غزنوی

دکتر

متخصص ارتوپدی (جراح استخوان و مفاصل) فلوشیپ ارتوپدی کودکان 

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.